Πώς Λειτουργεί ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Βήμα-Βήμα
Αναλυτικός οδηγός για όλα τα στάδια του εξωδικαστικού μηχανισμού — από την προετοιμασία έως την υπογραφή ρύθμισης. Χρονοδιάγραμμα και δικαιολογητικά.
Πολλοί οφειλέτες αποφεύγουν να ξεκινήσουν τη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού επειδή φαντάζονται μια πολύπλοκη γραφειοκρατική περιπέτεια. Στην πραγματικότητα, η διαδικασία είναι τυπικά απλή αλλά πρακτικά απαιτητική σε λεπτομέρειες. Ο οδηγός που ακολουθεί σου δείχνει βήμα-βήμα τι ακριβώς συμβαίνει από την πρώτη επικοινωνία έως την υπογραφή της ρύθμισης.
Πριν ξεκινήσεις, αν δεν είσαι ακόμα σίγουρος αν δικαιούσαι, διάβασε πρώτα τον αναλυτικό οδηγό μας για τον εξωδικαστικό μηχανισμό και τις προϋποθέσεις ένταξης.
Στάδιο 1: Αρχική αξιολόγηση και απόφαση (1-2 ημέρες)
Σε αυτό το στάδιο γίνεται μια πρώτη εκτίμηση χωρίς δεσμεύσεις:
- Καταγραφή οφειλών — χρωστάς προς ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ, ΚΕΑΟ, τράπεζες, servicers; Σε ποια ποσά;
- Έλεγχος επιλεξιμότητας — υπερβαίνουν οι οφειλές το όριο των 5.000€; Έχεις ενεργές αιτήσεις πτώχευσης ή Νόμου Κατσέλη;
- Πρώτη εκτίμηση κουρέματος — βάσει εισοδήματος και περιουσίας, υπολογίζεται ένα εύρος πιθανού αποτελέσματος.
- Σύγκριση με εναλλακτικές — μερικές φορές συμφέρει η ρύθμιση 72 δόσεων αντί του εξωδικαστικού. Αυτό το βλέπεις στην αρχή, όχι αφού έχεις ήδη κάνει αίτηση.
Στο γραφείο μας αυτή η αξιολόγηση είναι δωρεάν και γίνεται είτε τηλεφωνικά είτε μέσω βιντεοκλήσης.
Στάδιο 2: Συγκέντρωση δικαιολογητικών (2-4 εβδομάδες)
Εδώ είναι το πιο χρονοβόρο κομμάτι, γιατί τα δικαιολογητικά πρέπει να είναι απόλυτα ακριβή και πλήρη. Λάθη εδώ μεταφράζονται σε απόρριψη για τυπικούς λόγους.
Για φυσικά πρόσωπα:
- Πλήρη στοιχεία οφειλέτη, συζύγου, εξαρτώμενων μελών
- Αναλυτική κατάσταση οφειλών ανά πιστωτή (από ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ, ΚΕΑΟ, τράπεζες, servicers)
- Κατάλογος κινητής και ακίνητης περιουσίας (στην Ελλάδα και αλλοδαπή)
- Δηλώσεις εισοδήματος Ε1 και Ε9 τελευταίας τριετίας
- Βάρη και εξασφαλίσεις επί περιουσιακών στοιχείων
- Δήλωση μεταβιβάσεων περιουσίας τα τελευταία 5 χρόνια
- Στοιχεία συνοφειλετών και εγγυητών
Για νομικά πρόσωπα, προστίθενται:
- Χρηματοοικονομικές καταστάσεις 5 ετών (δημοσιευμένες όπου απαιτείται)
- Προσωρινό ισοζύγιο τεταρτοβάθμιων λογαριασμών
- Στοιχεία συνδεδεμένων προσώπων τα τελευταία 60 μήνες
- Δήλωση καταβολών μερισμάτων τα τελευταία 2 έτη
- Καταστατικό και εκπροσώπηση
Στάδιο 3: Άρση τραπεζικού απορρήτου (1-2 εβδομάδες)
Πιθανόν το πιο κρίσιμο σημείο που πολλοί υποτιμούν. Η άρση πρέπει να γίνει από:
- Τον ίδιο τον οφειλέτη
- Τον/τη σύζυγο
- Όλα τα εξαρτώμενα μέλη του νοικοκυριού
- Όλους τους συνοφειλέτες
- Όλους τους εγγυητές
Χωρίς πλήρη άρση από ΟΛΑ τα παραπάνω πρόσωπα, η αίτηση δεν προχωρά. Το σύστημα της πλατφόρμας δεν δίνει αυτόματη ενημέρωση για το ποιος έχει κάνει άρση και ποιος όχι, οπότε χρειάζεται προσεκτικός συντονισμός.
Στάδιο 4: Συμπλήρωση και ηλεκτρονική υποβολή (3-5 ημέρες)
Με όλα τα δικαιολογητικά συγκεντρωμένα, ξεκινά η συμπλήρωση της αίτησης στην πλατφόρμα του ΓΓΧΤΔΙΧ (πρώην ΕΓΔΙΧ). Η αίτηση περιλαμβάνει:
- Στοιχεία ταυτότητας οφειλέτη
- Αναλυτική παρουσίαση οφειλών ανά πιστωτή
- Κατάσταση εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων
- Περιγραφή οικονομικής αδυναμίας (κρίσιμο σημείο για το αν είσαι «πραγματικά οικονομικά αδύναμος»)
- Επιθυμητή ρύθμιση (αν υπάρχει προτίμηση)
- Υπεύθυνη δήλωση
Σε αυτό το σημείο, πριν την οριστικοποίηση, ο αλγόριθμος της πλατφόρμας παράγει μια αρχική προσομοίωση της πρότασης ρύθμισης. Είναι κρίσιμο να την ελέγξεις πριν προχωρήσεις — εάν δείχνει αποτελέσματα που δεν συμφέρουν, ίσως χρειαστούν διορθώσεις στα δηλωμένα στοιχεία.
Στάδιο 5: Οριστικοποίηση της αίτησης (1 ημέρα)
Το πιο σημαντικό κουμπί στη διαδικασία. Όταν πατήσεις «Οριστική Υποβολή»:
- Η αίτηση κλειδώνει — δεν μπορείς πλέον να τη μεταβάλεις
- Ξεκινά ο 2μηνος προθεσμίας για τους πιστωτές
- Αναστέλλονται αυτόματα όλα τα μέτρα ατομικής και συλλογικής αναγκαστικής εκτέλεσης
- Αναστέλλεται η ποινική δίωξη για χρέη Δημοσίου/ΕΦΚΑ
- Αναστέλλεται η διαδικασία του Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών
Αυτή η αναστολή είναι ίσως το ισχυρότερο όπλο του εξωδικαστικού — ακόμα και αν δεν καταλήξεις σε συμφωνία, κερδίζεις 2 μήνες ασφάλειας.
Στάδιο 6: Αξιολόγηση και πρόταση πιστωτών (έως 2 μήνες)
Οι πιστωτές αξιολογούν την αίτηση μέσα στην πλατφόρμα και μπορούν:
- Να καταθέσουν πρόταση ρύθμισης βασισμένη στον αλγόριθμο
- Να απορρίψουν την αίτηση (πρέπει να αιτιολογήσουν)
- Να αποσυρθούν από τη διαδικασία (με αιτιολόγηση)
Για ευάλωτους οφειλέτες, η αποδοχή της αλγοριθμικής πρότασης είναι υποχρεωτική για τράπεζες, servicers και Δημόσιο. Αν διαφωνούν, πρέπει να προσφύγουν στα δικαστήρια με δικά τους έξοδα — κάτι που σπάνια κάνουν.
Για μη ευάλωτους, αρκεί η συναίνεση:
- Του 60% των συμμετεχόντων χρηματοδοτικών πιστωτών (σύνολο απαιτήσεων)
- Του 40% των πιστωτών με ειδικό προνόμιο (υποθήκη/προσημείωση)
- Του ίδιου του οφειλέτη
Στάδιο 7: Υπογραφή σύμβασης αναδιάρθρωσης (1 εβδομάδα)
Όταν επιτευχθεί η πλειοψηφία, υπογράφεται η σύμβαση αναδιάρθρωσης. Από τη στιγμή της υπογραφής:
- Η ρύθμιση είναι δεσμευτική για όλους τους συμμετέχοντες πιστωτές
- Εκδίδεται φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα
- Λύονται αυτοδικαίως οι κατασχέσεις λογαριασμών
- Παύουν οι ποινικές διώξεις για χρέη
- Συνεχίζεται η αναστολή πλειστηριασμών
Στάδιο 8: Τήρηση της ρύθμισης
Από εδώ και πέρα, η ευθύνη είναι δική σου. Πληρώνεις τις δόσεις στις ημερομηνίες που έχουν συμφωνηθεί. Σημαντικά σημεία:
- Καθυστέρηση 3 δόσεων ή 3% του συνολικά οφειλομένου ποσού δίνει στον πιστωτή δικαίωμα καταγγελίας — αλλά μόνο ως προς τον συγκεκριμένο πιστωτή.
- Καταγγελία ενός δεν επηρεάζει τις άλλες ρυθμίσεις.
- Με την ολοκλήρωση όλων των δόσεων, η υπόλοιπη οφειλή που υπερέβαινε το ποσό της ρύθμισης διαγράφεται οριστικά.
Οπτικό χρονοδιάγραμμα
| Στάδιο | Διάρκεια |
|---|---|
| Αρχική αξιολόγηση | 1-2 ημέρες |
| Δικαιολογητικά | 2-4 εβδομάδες |
| Άρση απορρήτου | 1-2 εβδομάδες |
| Συμπλήρωση πλατφόρμας | 3-5 ημέρες |
| Οριστικοποίηση | 1 ημέρα |
| Αξιολόγηση πιστωτών | έως 2 μήνες |
| Υπογραφή σύμβασης | 1 εβδομάδα |
| Σύνολο | 3-4 μήνες |
Τι μπορεί να πάει στραβά
Από την εμπειρία μας, τα συχνότερα σημεία αποτυχίας είναι:
- Ελλιπή στοιχεία περιουσίας — η μη δήλωση ενός ακινήτου στην αλλοδαπή ακυρώνει την αίτηση
- Μη πλήρης άρση απορρήτου από εγγυητές ή εξαρτώμενα μέλη
- Ασυμβατότητα με υπάρχουσες ρυθμίσεις (π.χ. δεν έχει γίνει παραίτηση από 120 δόσεις)
- Λανθασμένος υπολογισμός εύλογων δαπανών που οδηγεί σε υπερβολικά υψηλή πρόταση δόσης
- Καθυστερημένη οριστικοποίηση — εν τω μεταξύ προχωρά πλειστηριασμός
Διάβασε αναλυτικά τις 10 παγίδες που πρέπει να αποφύγεις.
Πάρε δωρεάν αρχική εκτίμηση
Η ομάδα μας αναλαμβάνει όλη τη διαδικασία — από την προετοιμασία των δικαιολογητικών έως την υπογραφή της σύμβασης. Επικοινώνησε μαζί μας για δωρεάν αρχική εκτίμηση και ξεκαθάρισε πριν ξεκινήσεις τι ακριβώς θα πετύχεις.
Συχνές Ερωτήσεις
Q Πόσο χρόνο παίρνει συνολικά η διαδικασία;
Από την πρώτη επικοινωνία έως την υπογραφή σύμβασης, ο συνηθισμένος χρόνος είναι 3 με 4 μήνες: 4-6 εβδομάδες προετοιμασία (δικαιολογητικά + άρση απορρήτου), 2 εβδομάδες οριστικοποίηση, 2 μήνες αξιολόγηση από τους πιστωτές.
Q Πρέπει να πάω αυτοπροσώπως κάπου;
Όχι. Όλη η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας του εξωδικαστικού στο gov.gr με χρήση κωδικών Taxisnet. Η συνεργασία με τον σύμβουλό σου μπορεί να γίνει εξ ολοκλήρου εξ αποστάσεως.
Q Τι σημαίνει «οριστικοποίηση» της αίτησης;
Είναι το κρίσιμο βήμα όπου υποβάλλεις τελικά την αίτηση στην πλατφόρμα. Από εκείνη τη στιγμή ξεκινά ο 2μηνος προθεσμίας για τους πιστωτές, και αυτόματα αναστέλλονται όλα τα αναγκαστικά μέτρα εκτέλεσης εις βάρος σου (πλειστηριασμοί, κατασχέσεις).
Q Μπορώ να ανακαλέσω την αίτηση μετά την οριστικοποίηση;
Ναι, αλλά πρέπει να γίνει πριν την κατάθεση πρότασης ρύθμισης από τους πιστωτές. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, εάν δεν συμφωνείς με την πρόταση, μπορείς απλώς να την απορρίψεις — η διαδικασία τότε περατώνεται ως άκαρπη.
Q Τι γίνεται αν ένας πιστωτής δεν συμφωνήσει;
Δεν χρειάζεται καθολική συμφωνία. Αρκεί η πλειοψηφία 60% των απαιτήσεων των χρηματοδοτικών πιστωτών και το 40% εκείνων με ειδικό προνόμιο. Όσοι διαφωνούν, μπορούν να εξαιρεθούν χωρίς να καθυστερήσει η σύμβαση.